पराजयको स्वाद चाख्दै नरेन्द्र मोदी, नाकाबन्दी खोल्न यस्तो शर्त

रेन्द्र मोदीको सन्दर्भमा एक हिन्दी उखान सहि सावित हुन थालेको छ –गाँठ भी गुमाना, बेबकुफ भी बनना । अर्थात भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले गाँठ (पैसा) पनि गुमाए र अन्तमा बेबकुफ पनि बने ।

मोदीले नेपालमाथि नाकाबन्दी गरेर भारतीय सरकारले नेपालको अर्थतन्त्रमाथि महाभूकम्पले भन्दा गम्भीर क्षति पुर्‍याएर दवाव दिए । तर यसको साथै भारतीय सरकारले नेपालवाट कमाइरहेको अरवौं रुपैयाँ पनि गुमाइरहेकोछ । तात्कालीन रुपमा मात्र होइन, अब उत्तरी नाका खोल्न थाले पछि अरु थप भारतीय कमाई वन्द हुँदै जाने पक्का भएको छ ।

केवल पेट्रोल ग्याँसको मात्र होइन, उत्तरी नाका र वाटोहरु राम्रोसंग खुल्दै जाने क्रममा भारतको अरु बस्तुहरुको व्यापारिक हिस्सा पनि कम हुँदै जानेछ । नेपालमा भारतीय लगानी पनि धेरै छ । भारतीय लगानीका ती उद्योग व्यवसायले पनि भारतीय नाकावन्दीको नकारात्मक असर परेकोछ र यसले पनि भारतको कमाउ धन्धामा कमी आउनेछ ।

गाँठ गुमाउनुको साथै नरेन्द्र मोदी बेबकुफ पनि वन्दैछ । मोदी चेपुवामा फंस्दै गएका छन् । एकातिर केही मधेशका नेताहरुले दवाव दिंदैछन् कि उनीहरुको माग पूरा नभए सम्म नाकावन्दी कायम राखियोस् । अर्कोतिर देश भित्र तथा अन्तर्राष्ट्रिय जगतमा पनि माेदी एक्लिन थालेका छन् ।

बेलायत बाहेक अरु कुनैपनि देशले मोदीको हँ मा हँ मिलाएका छैनन् । संयुक्त राष्ट्रसंघले पनि मोदी नाकावन्दीको विरोध गरिसकेको छ । आफ्नै देशमा पनि मोदीको आत्मघाती कदमको विरोध शुरु भैसकेकोछ । त्यहाँका स्थापित पत्रिकाहरु र टिभि लगाएतका संचार माध्यमहरुमा मोदीको नेपाल नीतिको विरोध शुरु भैसकेकोछ ।

विहारमा भएको शर्मनाक पराजयले मोदीलाई अझ लाजमर्दो वनाइदिएको छ । विहार चुनावमा विजय पाउनका लागि पनि नेपालमाथिको नाकावन्दीले सहयोग गर्नेछ भन्ने मोदीको रणनीति गलत सावित भएको छ र यसले उल्टै मोदीलाई व्याकफायर गरेकोछ ।

यसले मोदीलाई भारतव्यापी रुपमै आइसोलेशनमा पार्न सुरु गरेकोछ र मोदी क्रेजको पारो निकै घट्न थालेको स्वयंम मोदी कै दलका नेताहरुको विरोधवाट स्पष्ट हुन्छ । मोदी भन्दा धेरै वरिष्ठ विजेपी नेता लालकृष्ण आडवाणीको मोदी प्रतिको विरोध वक्तव्यले यसको संकेत गर्दछ ।

विहार चुनावमा मोदीको हारलाई मोदी घमण्डको हारको संज्ञा दिए जस्तै नेपालको नाकावन्दी काण्डमा पनि मोदी घमण्डको हार भैरहेकोछ । तर उनी त्यतिकै हार मानेर पुच्छर लुकाएर भाग्ने पक्षमा छैनन् भनिन्छ ।

उनमा इगो जागेको छ । मोदी नाकावन्दी काण्डमा फेस सेभ गर्ने गरि सम्झौता गर्ने पक्षमा रहेको श्रोतको दावी छ । नेपाली राजनीतिमा भारतीय सहजकर्ता वा मध्यस्थकर्ताको भूमिका रहेको सन्देश जाने गरि सम्झौता गर्ने पक्षमा मोदी छन् भनिन्छ ।

तर मोदी नराम्रोसंग नेपाली रणमैदानमा फँसेका छन् । मध्यस्थकर्ताको भूमिका भनेको दुई पक्ष माझ विचको वाटोमा सम्झौता गर्ने स्थिति रहेमा मात्र काम लाग्छ । मधेशका केही नेताहरु र सत्तापक्ष विच अहिले विच वाटोमा सम्झौता गर्ने स्थिति कम छ भन्ने पर्यवेक्षकहरुको मूल्यांकन छ ।

उपेन्द्र यादव लगायतका नेताहरु मधेशको मात्र दुई प्रदेशको अडानमा छन् तर सत्तापक्ष यो मान्न कुनै हालतमा तयार छैनन् । सीमांकन हेरफेर गर्न सकिन्छ भन्ने कुरा प्रधानमन्त्रीको वक्तव्यमा आएपनि मधेशको मात्र अलग दुई प्रदेश गर्न सत्तापक्ष कुनै हालतमा तयार हुने छैन भन्ने कुरा विगतले प्रष्ट गरिसकेकोछ ।

असन्तुष्ट पक्षको समेत सहभागितामा आयोग वन्ने सम्ममा विचको वाटो निस्कन सक्दछ तर उपेन्द्र लगायतका नेता कुनै हालतमा यहि वेला सीमांकन नयाँ ढंगले गराइछाड्न चाहन्छन् । तसर्थ मोदीको विचौलिया वन्ने सपना पनि पुरा नहुने देखिन्छ ।

मोदीले फकाउने र थर्काउने दुबै रणनीति पालै पालो वा एकसाथ प्रयोग गरिरहेकोछ । आजभोलि केही नाकाहरु खुकुलो वनाएर फकाउन खोजिरहेकोछ । प्रचण्डलाई प्रधानमन्त्रीको लोभ देखाइएको हल्ला समेत वाहिर आएको छ । तर यसपाली ओली र प्रचण्ड फकिने र थर्किने स्थितिमा नरहेको वताइन्छ । विगतमा यी दुबै नेताहरुले भारतीय एजेण्डा विविध समयमा वोकेको भएपनि अहिले स्थिति कोल्टे फेरेको देखा पर्दैछ ।

अहिले मोदीले आफ्नो पराजयवाट आफ्नो फेस सेभ गर्नका लागि केही नाकाहरु खुकुलो पारेर फकाउन खोजे पनि आफ्नो अभिष्ट पुरा भएन भने फेरी उग्र भएर सबै नाकाहरु वन्द गर्ने वा मुख्य नाका वीरगञ्ज वन्द नै राखेर नाकावन्दी लम्व्याई थप दवाव श्रृजना गर्ने सम्भावना रहेको श्रोतहरुको भनाई रहेको छ ।

यस्तो स्थितिमा सरकारले चीनवाट ग्याँस र अरु इन्धन व्यावसायिक रुपमा ल्याउन सक्यो भने मात्र मोदीको मन्त्र पुरै बेकामे हुने र मोदीको नाकावन्दी युद्ध पराजित हुने पर्यवेक्षकहरु औंल्याउँछन् ।